Skip to content →

Άγγελοι μάρτυρες

Άγγελοι μάρτυρες είναι μια μικρή σειρά έργων ζωγραφικής, πορτρέτων συγχρόνων συνανθρώπων μας που έχασαν τη ζωή τους με μαρτυρικό τρόπο. Είναι ένα εικαστικό σχόλιο, μνημόσυνο και διαμαρτυρία μαζί, για την κοινωνική περιθωριοποίηση, τα κοινωνικά στερεότυπα, την χυδαία ύβρη, την προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, τη βία αν δεν συνεργαστείς.
Στη πραγματικότητα είναι τόσοι πολλοί οι μάρτυρες της καθημερινότητας. Οι περισσότεροι άγνωστοι χάνονται μέσα στον αέναο πολτό της καθημερινότητας. Είναι ο καθένας μια ειδική περίπτωση δράματος. Δεν θα μπορούσα φυσικά να τους περιλάβω όλους. Τι είμαι εγώ μπροστά σε αυτό το δράμα; Είμαι η στιγμιαία προσοχή ενός ανθρώπου στο δράμα ενός αγνώστου. Μια στιγμιαία προσοχή που χαμηλώνοντας το κεφάλι ντράπηκε και δάκρυσε από τον πόνο του ξένου του μακρινού που μαρτύρησε στα χέρια του αφελή ασυνείδητου στυγνού εγκληματία θύτη του. Και αυτοί οι ήρωες μου, διαφορετικοί και ξένοι ετερόκλητοι κάποιοι απλοί άνθρωποι άλλοι με πιο πολύπλοκη ζωή άλλοι αποδεκτοί πια άλλοι υβρίζονται και νεκροί. Το ελάχιστο μνημόσυνο πέρα από το όριο που θα ενδιαφερθώ για τον πόνο ενός ξένου έχοντας τα δικά μου καθημερινά θέματα. Στόχος μόνο είναι η μνήμη και ίσως ένα μικρό λιθαράκι στην ευαισθητοποίηση και στην ελπίδα να μη ξανασυμβεί. Ζωγραφίζονται από καιρού εις καιρόν όταν ο χρόνος και η επικαιρότητα το απαιτούν. Η σειρά ξεκίνησε από το πορτρέτο του Βαγγέλη Γιακουμάκη. Όλα τα έργα έχουν τον ίδιο τίτλο: «Το όνομα. Δολοφονήθηκε από λεβέντες».

«Βαγγέλης Γιακουμάκης. Δολοφονήθηκε από λεβέντες» Ο Βαγγέλης Γιακουμάκης (23 Μαρτίου 1995,  – Φεβρουάριος 2015) ήταν Έλληνας φοιτητής κρητικής καταγωγής που φοιτούσε στη Γαλακτοκομική Σχολή Ιωαννίνων. Εξαφανίστηκε στις 6 Φεβρουαρίου του 2015 και βρέθηκε νεκρός περίπου ένα μήνα αργότερα, στις 15 Μαρτίου, με τραύματα από μαχαίρι. Στοιχεία και μαρτυρίες που βγήκαν στο φως έδειξαν ότι, ήδη πριν τον θάνατό του, υπήρξε θύμα σωματικής και λεκτικής βίας από συμφοιτητές του, και συγκεκριμένα από ομάδα συντοπιτών του με έντονη παραβατική συμπεριφορά. Η υπόθεσή του απασχόλησε έντονα τα μέσα ενημέρωσης και τα κοινωνικά δίκτυα λόγω του τραγικού θανάτου του και τις ανακοίνωσης της προσωπικής του ζωής. Για τον θάνατό του έχει ασκηθεί δίωξη από την εισαγγελία για ανθρωποκτονία εκ προθέσεως από τον Ιούνιο του 2015.

Η εξαφάνιση του Γιακουμάκη έγινε αντιληπτή από την μητέρα του η οποία τηλεφωνούσε στο κινητό του, αλλά δεν έπαιρνε απάντηση. Στη συνέχεια τηλεφώνησε σε συμφοιτητές του μήπως ήξεραν πού βρίσκεται και την ίδια ημέρα ξεκίνησαν οι έρευνες για τον εντοπισμό του. Κατόπιν εισαγγελικής εντολής ξεκίνησε στα τηλεοπτικά δίκτυα η προβολή κάρτας στοιχείων του Γιακουμάκη για την διευκόλυνση των ερευνών εντοπισμού, ενώ διάφορες μαρτυρίες τον ήθελαν να βρίσκεται σε διάφορα σημεία της Ελλάδας.

Κατά τη διάρκεια των ερευνών αποκαλύφθηκαν τα περιστατικά βίας και εκφοβισμού εναντίον του Γιακουμάκη, τα οποία θεωρείται ότι ήταν τα αίτια που τον ώθησαν να εξαφανιστεί.

Στις 15 Μαρτίου του 2015, έπειτα από περίπου 40 μέρες ερευνών, το πτώμα του Γιακουμάκη εντοπίστηκε 800 μέτρα μακριά από την Γαλακτοκομική Σχολή Ιωαννίνων. Το πτώμα αναγνωρίστηκε από τον θείο του θύματος. Η είδηση συγκλόνισε το πανελλήνιο και χιλιάδες άτομα αποχαιρέτησαν τον Γιακουμάκη μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Κηδεύτηκε δύο ημέρες μετά, στις 17 Μαρτίου 2015.

Οι έρευνες για τον θάνατο του Γιακουμάκη συνεχίστηκαν, καθώς και οι αποκαλύψεις για την άσκηση εκφοβισμού εναντίον του. Μετά την εύρεση του πτώματός του, διοργανώθηκαν συγκεντρώσεις εναντίον της βίας και του εκφοβισμού σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας στη μνήμη του, ενώ συνέχεια αποκαλύπτονταν νέα περιστατικά βίας προς το πρόσωπό του, με αποκορύφωμα την δημοσίευση ενός βίντεο, στις 4 Ιουλίου 2016, στο οποίο μια παρέα παιδιών του ασκούσε λεκτική και σωματική βία.

Το Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο (ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ.) Ιωαννίνων το 2023 πραγματοποίησε σειρά θεατρικών παραστάσεων με έργο θέμα την υπόθεση αυτή.

Λένε ότι ο Βαγγέλης Γιακουμάκης ήταν αδύναμος. Ναι έτσι σκεφτόμουνα στην αρχή για αυτό δεν μπόρεσε να αντιδράσει στη βία των συμφοιτητών του. Είναι μια σκέψη αυτή αλλά μετά αν κανείς εμβαθύνει στη στάση αυτού του παλικαριού, και στους δυνάστες του τότε θα σκεφτεί ότι το θύμα ήταν πιο παλικάρι και πιο δυνατός ψυχικά από τους βασανιστές του. Εκείνος διατήρησε παρότι βασανίστηκε την ιδιαιτερότητα του και την ταυτότητα του μέχρι το μαρτυρικό του τέλος. Οι διώκτες του όμως γιατί τόσο μένος εναντίων του;

Στοιχεία έχουν παρθεί από την Βικιπαίδεια

«Άννα Ιβάνκοβα. Δολοφονήθηκε από λεβέντες». Θα διερωτηθεί κανείς γιατί πληθυντικός ενώ γνωρίζουμε ότι ένας ήταν ο δολοφόνος της Άννας Ιβάνκοβας. Όχι δεν είναι λάθος υπάρχουν πολλοί που είναι ηθικοί αυτουργοί και εκπαιδεύουν τον κάθε εγκληματία να φτάνει στην πράξη του .

Αντιγράφω από τον τύπο των ημερών.

Η Άννα Ιβάνκοβα καταγόταν από την Κούβα, γεννήθηκε το 1977 και μετανάστευσε στη χώρα μας πριν από μερικά χρόνια για να ξεφύγει από τις διακρίσεις και τη βία που δεχόταν, εξαιτίας της ταυτότητας φύλου της, ήταν τρανς γυναίκα. Εχθές, 10 Ιουλίου 2023 βρέθηκε νεκρή στο διαμέρισμα που νοίκιαζε στον Άγιο Παντελεήμονα. Οι αστυνομικοί βρήκαν την Άννα νεκρή, ενώ στοιχεία αναφέρουν πως το διαμέρισμά της ήταν γεμάτο αίματα. Παράλληλα, υπάρχουν αναφορές για σημάδια που θυμίζουν χαρακιές ή μαστιγώματα, πράγμα που σημαίνει πως πάλεψε για τη ζωή της. Μαζί με τον ιατροδικαστή, οι αστυνομικοί διεξάγουν έρευνα για να διαπιστώσουν τα ακριβή αίτια του θανάτου της, ενώ προανάκριση ανέλαβε για την υπόθεση η Διεύθυνση Ασφαλείας Αττικής.

Στα χέρια της αστυνομίας βρίσκεται ένας 35χρονος Μπαγκλαντεσιανός, ο οποίος συνελήφθη για την άγρια δολοφονία της διεμφυλικής γυναίκας από την Κούβα.

Οι δε τελώναι και αι πόρναι προάγουσιν υμάς εις την βασιλείαν του Θεού.» Γράφει ο πατήρ Ιουστίνος Ιωάννης Κεφαλούρος: Η Άννα από την Κούβα είχε μαρτυρικό θάνατο. Την μαστίγωσαν και μετά την δολοφόνησαν με ένα ψαλίδι και την άφησαν νεκρή στο διαμέρισμα στον Άγιο Παντελεήμονα.
Η Άννα από την Κούβα ήταν τρανς γυναίκα. Ήρθε από μακριά και έκανε σπίτι της την Ελλάδα. Ίσως γιατί στον τόπο της την Κούβα είχε ακούσει για τον Ξένιο Δία και την Ορθόδοξη Πίστη των Ελλήνων.
Ήταν χαρούμενη που μπορούσε να είναι ελεύθερα αυτό που την προσδιόριζε. Χόρευε, διασκέδαζε τους ανθρώπους, έδινε κι έπαιρνε χαρά.
Τώρα είναι νεκρή. Κι ενώ θα περίμενε κανείς μόνο θλίψη και οδύνη να εκφράζει όποιος δημόσια τουλάχιστον εκφράζεται, αντιθέτως ο κόσμος του διαδικτύου συνεχίζει το μαρτύριο και την ηθική της δολοφονία που άπαξ ο δολοφόνος της διέπραξε.
Ο λόγος έχει να κάνει με το διαφορετικό που ήταν η Άννα από την Κούβα. Και το χειρότερο είναι που κάποιοι από τους σχολιαστές του αποτρόπαιου γεγονότως δηλώνουν αμύντορες της Ορθοδοξίας.
Της δικής τους Ορθοδοξίας. Αυτήν που έκοψαν και έραψαν ανάλογα με τις δικές τους φοβικές ανάγκες.
Η Άννα από την Κούβα είχε θάνατο μαρτυρικό. Γιατί ήταν διαφορετική. Όπως όλες εκείνες οι γυναίκες και άνδρες που είχαν μαρτυρικό θάνατο γιατί ήταν διαφορετικοί. Κάτι σαν τους Αγίους και Αγίες της Εκκλησίας που τους δολοφονούσαν γιατί διέφεραν στην πίστη τους και έδιναν τη ζωή τους για την ορατότητα και τη συμπερίληψη αυτά τα δύο ζητούμενα της εποχής μας.
Η Άννα από την Κούβα μπορεί ποτέ να μην αποτελέσει αγιογραφία κάποιου ναού, αλλά μαρτύρησε για αυτό που ήταν, γιατί δεν κρύφτηκε, και γιατί διεκδίκησε τη ζωή που η ίδια ήθελε για τον εαυτό της.
Καλό ταξίδι Άννα!

«Γιώργος Λυγγερίδης. Δολοφονήθηκε από λεβέντες»

«Κατόπιν ενημέρωσης των θεραπόντων ιατρών, ο ασθενής αστυνομικός που νοσηλευόταν στο Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Νίκαιας έπειτα από τον σοβαρό τραυματισμό του στην περιοχή του Ρέντη, κατέληξε στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, σήμερα Τετάρτη 27 Δεκεμβρίου 2023 και ώρα 12.34 μ.μ». Με στενοχωρεί αλλά και με εξοργίζει ο προμελετημένος φόνος του Γιώργου Λυγγερίδη του τριανταενός ετών παλικαριού που δέχθηκε ναυτική φωτοβολίδα εν ώρα υπηρεσίας στην περιοχή Ρέντη έξω από το γήπεδο που γινόταν αγώνας βόλεϊ. Κάποιοι μέσα στο γήπεδο είπαν «πάμε έξω να χτυπήσουμε τους μπάτσους».

Ελπίζουμε η δικαιοσύνη να κάνει αυτό που οφείλει και η κυβέρνηση όσα υποσχέθηκε αυτές της μέρες. Ελπίζω και εύχομαι αυτό που μόλις έγραψα όταν θα το διαβάζουμε σε ένα χρόνο να μην διαπιστώσουμε ότι ήταν κούφια λόγια. Δυστυχώς στην Ελλάδα και όχι ίσως αναίτια σε σχέση με γεγονότα του αρκετά μακρινού παρελθόντος που σχετίζονται με τον εμφύλιο, υπάρχει ένα αρνητικό κοινωνικό στερεότυπο για τα σώματα ασφαλείας. Πρέπει κάπου αυτό να τελειώνει.
Στην ελληνική Αστυνομία έχει ανατεθεί από την Πολιτεία η ευθύνη της προστασίας των πολυτιμότερων έννομων αγαθών, ενώ η αρμοδιότητα και η λειτουργία της περιγράφεται από το Σύνταγμα και τους Νόμους. Κύρια αποστολή της είναι η προστασία των ατομικών ελευθεριών, των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων των Ελλήνων πολιτών και όλων των συνταγματικά κατοχυρωμένων δικαιωμάτων των ατόμων που βρίσκονται στην ελληνική επικράτεια.

Δε μας τους επέβαλε κάποιος, εμείς τους διαλέξαμε. Εμείς επιλέξαμε να έχουμε Δημοκρατία, κατοχυρωμένες Συνταγματικές ελευθερίες και Αστυνομία, ακριβώς για να τις διασφαλίζει και να μη γίνουμε ζούγκλα.
Ας είναι ελαφρύ το χώμα που σκεπάζει το παλικάρι. Και ας μην τον ξεχάσουμε ποτέ.

Θα ακολουθήσουν δυο έργα ακόμα της Ελένης Τοπαλούδη και του Ζακ Κωστόπουλου.

«Ελένη Τοπαλούδη. Δολοφονήθηκε από λεβέντες»

Η Ελένη Τοπαλούδη (Σέρρες, 15 Ιανουαρίου 1997 – Ρόδος, 28 Νοεμβρίου 2018) ήταν Ελληνίδα τεταρτοετής φοιτήτρια Μεσογειακών Σπουδών στη Ρόδο με καταγωγή από το Διδυμότειχο ‘Εβρου. Στις 28 Νοεμβρίου 2018 βιάστηκε ομαδικώς και δολοφονήθηκε από δύο άντρες στο νησί της Ρόδου.

Ύστερα από πολύμηνη δίκη, οι δολοφόνοι καταδικάστηκαν σε ισόβια κάθειρξη και 15 χρόνια έκαστος για ομαδικό βιασμό και ανθρωποκτονία από πρόθεση χωρίς ελαφρυντικά.
Το άψυχο σώμα της Ελένης Τοπαλούδη βρέθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2018, από κλιμάκιο του Λιμενικού στη Λίνδο, στην περιοχή «Φώκια» στους Πεύκους. Το προηγούμενο βράδυ οι δολοφόνοι ζήτησαν από την φοιτήτρια να συνευρεθούν ερωτικά στο σπίτι του ενός εκ των δύο. Η ίδια ακολούθησε τους δύο άντρες, αλλά αρνήθηκε οποιαδήποτε σεξουαλική επαφή, κάτι που οδήγησε σε βίαιη αντίδραση των δραστών.

Σύμφωνα με την ιατροδικαστική μελέτη, η Ελένη Τοπαλούδη βιάστηκε ομαδικώς. Εν συνεχεία δέχθηκε επίθεση με σιδερένιο αντικείμενο και έχασε τις αισθήσεις της, κάτι που οδήγησε τους δύο άντρες να μεταφέρουν το σώμα της στη παραλία σε κοντινή περιοχή και να την πετάξουν στη θάλασσα ζωντανή. Ύστερα από πτώση σε βράχια, που προκάλεσαν οι δύο άντρες, έχασε εντελώς τις αισθήσεις της λόγω σοβαρού τραύματος και πνίγηκε στη θάλασσα.

Η εκδίκαση της υπόθεσης διήρκησε σχεδόν 5 μήνες στο Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο Αθηνών και με την ολοκλήρωση της υπόθεσης στις 15 Μαίου 2020, ανακοινώθηκαν οι ποινές της ισόβιας κάθειρξης και 15 ετών στους δύο δράστες. Κρίθηκαν ομόφωνα ένοχοι για ομαδικό βιασμό και ανθρωποκτονία από πρόθεση από κοινού. Στην αγόρευση της η εισαγγελέας δήλωσε: «Είπα στον πατέρα της Ελένης Τοπαλούδη, μην ανησυχείτε. Εγώ ζω με αυτήν την κοπέλα. Εγώ παιδιά δεν έχω. Έχω όμως δικογραφίες με παιδιά. Θέλω και εγώ να βγει η αλήθεια. Αυτό που απηχεί καλύτερα την αλήθεια που θέλετε να ακούσετε είναι ότι το παιδί σας ήχθη ως πρόβατο επί σφαγή και ως αμνός άμωμος. Ας επικρατήσει Δικαιοσύνη και ας χαθεί ο κόσμος όλος. Αυτό εκφράζει την Εισαγγελέα της έδρας».

Η ωμότητα της δολοφονίας της Ελένης Τοπαλούδη, καθώς και ο βιασμός που προηγήθηκε, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις φεμινιστικών κινημάτων και οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τόσο εντός αλλά και εκτός συνόρων. Η περίπτωση της Ελένης Τοπαλούδη αποτέλεσε αφορμή συζητήσεων για την πραγματική διάσταση γυναικοκτονιών που λαμβάνουν χώρα στην Ελλάδα, με επίκεντρο τον σεξισμό, την ελευθερία και ασφάλεια των γυναικών στον 21ο αιώνα.

Πολλά ΜΜΕ χρησιμοποίησαν τότε για πρώτη φορά στην ελληνικά χρονικά τον όρο «γυναικοκτονία» για την αμεσότερη περιγραφή της δολοφονίας αυτής, με κύριο σκοπό την ευαισθητοποίηση κατά της έμφυλης βίας εις βάρος γυναικών. Είναι εντυπωσιακό ότι η δολοφονία της Ελένης Τοπαλούδη ήταν η αφορμή να εισαχθεί το 2019 για πρώτη φορά στην ελληνική ιστορία ο όρος «γυναικοκτονία» στην ελληνική γλώσσα, όρος που εισήχθη τότε ως νεολογισμός (καινούρια λέξη) από τα Μέσα Ενημέρωσης και από τότε καθιερώθηκε μόνιμα στα ΜΜΕ της χώρας για όλες τις δολοφονίες εις βάρος γυναικών (όταν ο θύτης είναι άντρας και ιδίως όταν υποκρύπτονται μισογυνικά κίνητρα).

Η οικογένεια της Ελένης Τοπαλούδη, στη πρώτη τους συνέντευξη μετά τη δίκη, κάλεσαν σε ευαισθητοποίηση την Ελληνική κοινωνία και έκαναν έκκληση στην δικαιοσύνη με σκοπό την μελλοντική τήρηση ποινών που επιβάλλονται σε αντίστοιχα εγκλήματα. Επίσης, έκαναν λόγο για τη σπουδαιότητα της ποινής στη περίπτωση της κόρης τους και την ανάγκη καταγγελιών εγκλημάτων κατά γυναικών. Το παραπάνω κείμενο αποτελείται από επιλεγμένα αποσπάσματα από το λήμμα που αναφέρετε στην Ελένης Τοπαλούδη στην Ελληνική Βικιπαίδεια.

«Ζακ Κωστόπουλος. Δολοφονήθηκε από λεβέντες»

Ο Ζακ Κωστόπουλος σκοτώθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου του 2018, από θανάσιμο τραυματισμό σε επεισόδιο που έλαβε χώρα στην περιοχή της πλατείας Ομονοίας στην Αθήνα. Ειδικότερα, ο Κωστόπουλος βρέθηκε παγιδευμένος μέσα σε κοσμηματοπωλείο επί της οδού Γλάδστωνος υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες. Ξυλοκοπήθηκε από τον ιδιοκτήτη του καταστήματος και έναν παριστάμενο μεσίτη, θεωρούμενος ως ληστής. Κατόπιν του ξυλοδαρμού, ο αιμόφυρτος Κωστόπουλος συνελήφθη από τουλάχιστον 8 αστυνομικούς που έσπευσαν στον τόπο του βίαιου συμβάντος. Ο Κωστόπουλος εξέπνευσε κατά την μεταφορά του με ασθενοφόρο στο νοσοκομείο.

Μετά τον θάνατό του διενεργήθηκαν πορείες διαμαρτυρίας και συγκεντρώσεις σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας, ενώ σύλλογοι, κόμματα και άλλες οργανώσεις εξέδωσαν ανακοινώσεις, καταδικάζοντας κυρίως το φαινόμενο της αυτοδικίας, το οποίο απασχόλησε επί σειρά μηνών την ελληνική κοινή γνώμη. Ετησίως πραγματοποιούνται σχετικές πορείες και εκδηλώσεις μνήμης ανήμερα της 21ης Σεπτεμβρίου στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και άλλες πόλεις.

Ο Ζαχαρίας «Ζακ» Κωστόπουλος ήταν Έλληνας ακτιβιστής της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας και των οροθετικών ανθρώπων.

Μετά τη γνωστοποίηση του περιστατικού η Εισαγγελία άσκησε ποινική δίωξη εναντίον του κοσμηματοπώλη κι ενός ακόμη ατόμου για τον θάνατο του Κωστόπουλου. Σύμφωνα με την Πολιτική Αγωγή, στην αρχική δικογραφία κατά των δυο ανδρών που κλωτσούσαν στο κεφάλι τον Κωστόπουλο έγιναν σοβαρές παραλείψεις, αφού δεν γινόταν λόγος για τη βιαιότητα του περιστατικού. Επιπλέον, αν και υπήρχε βίντεο όπου εμφανίζονται να χτυπούν τον πεσμένο Κωστόπουλο οι δύο άντρες, αυτό δεν συμπεριλήφθηκε στην αρχική δικογραφία και σύμφωνα με τη δικηγόρο της οικογένειας του Κωστόπουλου, αν δεν είχε δημοσιοποιηθεί το εν λόγω βίντεο κανείς δεν θα γνώριζε ότι ο Κωστόπουλος δέχθηκε σφοδρή επίθεση.

Μεταγενέστερο βίντεο ανέτρεψε εκ νέου τα γεγονότα, δείχνοντας ότι ο Κωστόπουλος δέχτηκε τραμπουκισμό την ώρα που προσπαθούσε να μπει σε διπλανό ταχυφαγείο για να πάρει ένα μπουκάλι νερό, ενώ υπάρχει μαρτυρία νεαρής κοπέλας ότι φώναζε για βοήθεια πριν εισέλθει στο κοσμηματοπωλείο, απομακρύνοντας το σενάριο ληστείας ή κλοπής αφού ο Κωστόπουλος παρέμεινε για αρκετά λεπτά έξω από το ταχυφαγείο κρατώντας μόνο ένα μπουκάλι νερό.
Το παραπάνω κείμενο αποτελείται είναι επιλεγμένα αποσπάσματα από το λήμμα που αναφέρετε στον Ζακ Κωστόπουλο στην Ελληνική Βικιπαίδεια.

«Ζίνα Αμινί. Δολοφονήθηκε από λεβέντες»

Η Αμίνι, μια 22χρονη γυναίκα από την πόλη Σεκίζ της επαρχίας Κουρδιστάν, στο δυτικό Ιράν, η οποία ταξίδευε στην Τεχεράνη με την οικογένειά της, συνελήφθη στις 13 Σεπτεμβρίου 2022, στην είσοδο της εθνικής οδού Χακάνι όταν την συνέλαβε η λεγόμενη αστυνομία πειθαρχίας ενόσω βρισκόταν μαζί με τον αδερφό της. Ο αδερφός της ενημερώθηκε ότι θα μεταφερόταν στο κέντρο κράτησης για ένα μάθημα σχετικά με τη χιτζάμπ και θα αφηνόταν ελεύθερη σε μια ώρα, αλλά μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο.

Για δύο ημέρες, η Αμίνι βρισκόταν σε κώμα στο νοσοκομείο Κασρά στην Τεχεράνη, με αποτέλεσμα να ξεκινήσουν διαδηλώσεις κατά της χιτζάμπ. Πέθανε νοσηλευόμενη στη μονάδα εντατικής θεραπείας στις 16 Σεπτεμβρίου.

Η κλινική όπου νοσηλευόταν η Αμίνι δημοσίευσε μια ανάρτηση υποστηρίζοντας ότι η Αμίνι ήταν εγκεφαλικά νεκρή όταν εισήχθη, αλλά αργότερα η ανάρτηση διεγράφη.

Ο αδερφός της Αμίνι, Κιαρές, παρατήρησε μελανιές στο κεφάλι και στα πόδια της. Οι γυναίκες που κρατήθηκαν με την Αμίνι είπαν ότι ξυλοκοπήθηκε άγρια επειδή αντιστάθηκε στις προσβολές και τις κατάρες των αστυνομικών που τη συνέλαβαν.

Ορισμένοι γιατροί έκριναν ότι η Αμίνι υπέστη τραύματα στον εγκέφαλο με βάση τα κλινικά συμπτώματα, συμπεριλαμβανομένης της αιμορραγίας από τα αυτιά και των μώλωπες κάτω από τα μάτια. Αυτό επιβεβαιώθηκε επίσης από τους ελέγχους ιατρών στο κρανίο της Αμίνι, οι οποίες διέρρευσαν στο διαδίκτυο, που έδειξαν κάταγμα οστών, αιμορραγία και οίδημα εγκεφάλου.

Το 2020, ο Αλί Χαμενέι υποστήριξε ότι οι γυναίκες που “δεν φορούν σωστά τη μαντίλα πρέπει να νιώθουν ανασφαλείς”, μια δήλωση που υποστήριξαν αρκετοί κληρικοί και αξιωματούχοι και άνοιξε τον δρόμο για περισσότερη βία κατά των γυναικών.

Ταραχές ξέσπασαν στην Τεχεράνη μετά τον θάνατο της Μαχσά Αμινί. Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν από την επαρχία Κουρδιστάν στο Βόρειο Ιράν, απ’ όπου καταγόταν η 22χρονη κοπέλα, όμως σύντομα εξαπλώθηκαν σε πολλές πόλεις, συμπεριλαμβανομένης της Τεχεράνης, της Μασχάντ, της Χαμαντάν και της Ταμπρίζ.  «Γυναίκα, ζωή, ελευθερία» ήταν το κύριο σύνθημα των κινητοποιήσεων. Ήταν το μεγαλύτερο κύμα διαδηλώσεων που είχε δει το Ιράν από την «Ισλαμική Επανάσταση» του 1979. Την ίδια στιγμή γυναίκες από το Ιράν ξεσηκώνονται και σε άλλα μέρη του κόσμου, όπως η Κωνσταντινούπολη.


Αντιδράσεις έχουν ξεσπάσει και στα social media με πολλές γυναίκες να αναρτούν video που τις δείχνουν αμίλητες να κόβουν τα μαλλιά τους εις ένδειξη διαμαρτυρίας για την καταπίεση που βιώνουν. 

Η κυβέρνηση του Ιράν προσπάθησε να καταστείλει τις διαδηλώσεις, πυροβολώντας διαδηλωτές, χρησιμοποιώντας δακρυγόνα και αντλίες νερού, μπλοκάροντας την πρόσβαση σε εφαρμογές όπως το Instagram και το WhatsApp, και μειώνοντας την προσβασιμότητα στο διαδίκτυο για να μειωθεί η δυνατότητα των διαδηλωτών να οργανώσουν τις δράσεις τους.

Κομμένες κοτσίδες, καμένα χιτζάμπ, τεράστιες διαδηλώσεις, επεισόδια και νεκροί, ήταν η εικόνα στο Ιράν μερικές ημέρες μετά τον θάνατο μιας 22χρονης Ιρανής που είχε συλληφθεί από τη λεγόμενη Αστυνομία Ηθών της Τεχεράνης, επειδή δεν συμμορφώθηκε με την εντολή να κρύψει καλά το μαλλί της.

 Το καθεστώς αντέδρασε με ωμή βία και καταστολή. Αξιόπιστα στοιχεία δεν υπάρχουν, αλλά σύμφωνα με ανεξάρτητες ανθρωπιστικές οργανώσεις μέχρι τον Ιανουάριο του 2023 οι δυνάμεις ασφαλείας είχαν σκοτώσει τουλάχιστον 527 αντιφρονούντες στη διάρκεια διαδηλώσεων, μεταξύ αυτών και 17 ανήλικους.

Όμως η ακτιβίστρια Σίβα Ναζάρ Αχαρί πιστεύει ότι οι μαζικές διαδηλώσεις έχουν αφήσει το αποτύπωμά τους στην ιρανική κοινωνία. Αυτό φαίνεται και στην καθημερινή συμπεριφορά πολλών γυναικών, οι οποίες, παρά τα αυστηρά μέτρα ασφαλείας και την απειλή προστίμου, αρνούνται να φορέσουν την υποχρεωτική μαντήλα. Τη θεωρούν σύμβολο καταπίεσης και ταπείνωσης της γυναίκας.

Τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας είχαν κλείσει σε μεγάλο βαθμό και η πρόσβαση στο Instagram και στο WhatsApp είχε περιοριστεί, σύμφωνα με Δυτικά μέσα ενημέρωσης. Υπήρξε σχεδόν ολοκληρωτική διακοπή της πρόσβασης στο Διαδίκτυο σε περιοχές της επαρχίας του δυτικού Κουρδιστάν του Ιράν από το απόγευμα της Δευτέρας, και περιφερειακές διακοπές ρεύματος σε άλλες περιοχές της χώρας, συμπεριλαμβανομένης και της Τεχεράνης.«Έπειτα από απόφαση των αξιωματούχων, δεν είναι πλέον δυνατή η πρόσβαση στο Instagram από χθες Τετάρτη το βράδυ, ενώ η πρόσβαση στο WhatApp γίνεται επίσης με προβλήματα», μετέδωσε το πρακτορείο Fars. Το μέτρο αυτό ελήφθη λόγω «των ενεργειών των αντιεπαναστατών κατά της εθνικής ασφάλειας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης», διευκρίνισε.

Διαδηλώσεις κατά του ιρανικού καθεστώτος καταγράφηκαν και αλλού, όπως στη Βηρυτό και στην Κωνσταντινούπολη, με γυναίκες να κόβουν μπροστά στις κάμερες τις κοτσίδες τους για να δείξουν ότι τα μαλλιά τους ανήκουν σε αυτές και τα κάνουν οι ίδιες ό,τι θέλουν.Στα βορειοανατολικά, οι διαδηλωτές φώναζαν «θα πεθάνουμε, θα πεθάνουμε αλλά θα πάρουμε πίσω το Ιράν» κοντά σε ένα αστυνομικό τμήμα που επίσης πυρπολήθηκε.

Πληροφορίες από Reuters, CNN, The New York Times, Βικιπαίδεια, Merie claire, Athens voice και Deutsche Welle